KVB BoekwerkMonitorMakersInkomsten Vertalers 2023

Inkomsten Vertalers 2023

15-10-2025

In 2023 deelden ruim 2000 vertalers gezamenlijke inkomsten van €16,3 miljoen. De gemiddelde nominale inkomsten stegen met 11% vergeleken met vorig jaar, maar na inflatiecorrect met peiljaar 2017 zijn de gemiddelde nominale inkomsten met maar 7% gestegen. Als we de vergelijking maken met het gemiddelde van de afgelopen 7 jaar dan zien we daarentegen een daling van 8% in reële inkomsten. Bij de gezamenlijk inkomsten zien we hetzelfde beeld, de nominale inkomsten stijgen met 5% maar na de inflatiecorrectie zien we een daling van 9% vergeleken met de afgelopen 7 jaar. 

KVB Boekwerk biedt al enige jaren inzicht in de onderdelen van de inkomenspositie van Nederlandstalige auteurs. Om dit inzicht ook te geven voor vertalers presenteerde KVB Boekwerk voor het eerst in 2023 een pilot met omzetcijfers uit vertaalwerk binnen de totale algemene boekenmarkt over 2021. Dit betreft inkomsten uit vergoeding per woord, royalty’s en subsidies van het Letterenfonds. We verwijzen hier verder naar als inkomsten uit vertaalwerk.

Na de vorige publicatie over de inkomsten van vertalers -die rapporteert over het jaar 2022 hebben we aanpassingen gedaan in de methodiek waardoor de selectie is uitgebreid en dus niet te vergelijken is met de monitor van vorig jaar. In eerdere monitoren werd uitsluitend gekeken naar papieren boeken, waarbij het ISBN als unieke identificatie van een titel werd gebruikt. De Koninklijke Bibliotheek (KB) heeft haar verzamelbeleid de afgelopen jaren echter aangepast naar een meer digital-first benadering, waardoor nieuwe titels niet altijd meer primair als papieren uitgave worden geregistreerd. Om te voorkomen dat titels buiten beschouwing blijven wanneer uitsluitend papieren verschijningsvormen worden meegenomen, worden in het vernieuwde onderzoek zowel papieren als digitale uitgaven meegenomen.

Een deel van de verschillen ten opzichte van eerdere publicaties wordt tevens verklaard door een technische aanpassing in de dataverwerking. In de vorige monitor (over datajaar 2022) werden records zonder omzet en afzet als ontbrekende waarden behandeld. Hierdoor vielen deze records buiten bepaalde analyses en tellingen. In deze monitor worden deze records wel meegenomen, waardoor de gerapporteerde aantallen auteurs en vertalers hoger uitvallen dan in de vorige monitor. In de onderzoeksverantwoording is te lezen welke aanpassingen er sinds de pilot zijn gedaan. Door de nieuwe opzet is een vergelijking met de pilot en voorgaande monitor niet meer mogelijk. Daarom hebben we ervoor gekozen om eenmalig te rapporteren over zeven jaar in plaats van over vijf jaar.

Categorieën op basis van inkomsten uit vertaalwerk

Voor slechts een deel van de vertalers geldt dat de inkomsten uit het vertaalwerk substantieel genoeg zijn om van vertalen hun voornaamste beroepsactiviteit te maken. We onderscheiden vier groepen op basis van ontvangen inkomsten in een bepaald jaar:

  • Grijze categorie: vertalers voor wie de inkomsten tussen de € 1 en € 3.070 liggen;
  • Rode categorie: vertalers met inkomsten tussen de € 3.070 en brutominimumloon (€18.099);
  • Oranje categorie: vertalers met inkomsten tussen €18.099 en modaal (€41.500); en
  • Groene categorie: vertalers die meer dan €41.500 aan royalty’s, vertaalwerk en subsidies ontvangen.

Twee onderzoeksgroepen

Naast alle vertalers in de Nederlandstalige algemene boekenmarkt, is er een analyse gemaakt van vertalers van literair-culturele titels, gebaseerd op de selectie van literair-culturele NUR-codes. In totaal beschrijven we de markt dus als volgt:

  • de gehele oorspronkelijk Nederlandstalige algemene boekenmarkt
  • het literair-culturele segment daarbinnen

Belangrijk om hierbij op te merken is dat de literair-culturele selectie een uitsnede is van de totale algemene boekenmarkt. De twee groepen sluiten elkaar niet uit. Een vertaler kan dus in beide groepen voorkomen. Daarnaast zullen we binnen beiden groepen nog apart inzoomen op de zogenoemde ‘beroepsvertalers’: de drie hoogste inkomensgroepen (dit is exclusief de vertalers uit grijze categorie).

Onderstaand dashboard toont alle cijfers uit het jaar 2023 en afgezet tegen het gemiddelde van de afgelopen zeven jaar (2017 tot en met 2023). Dit zal eenmalig zijn. Bij de volgende monitor zullen we rapporteren over de afgelopen 5 jaar. Kijk onder het dashboard voor een opsomming van de belangrijkste resultaten uit het onderzoek.

Lees meer

Dashboard inkomsten van vertalers

De belangrijkste resultaten opgesomd

  • In 2023 deelden 2.036 vertalers gezamenlijke nominale inkomsten middels boekvertalingen, royalty’s en subsidies van €16,3 miljoen. Vergeleken met het gemiddelde van de afgelopen 7 jaar is dat een stijging van 5% in gezamenlijke inkomsten. Kijken we naar de reële inkomsten (na inflatiecorrectie) dan zien we daarentegen een daling van 9%. Bij alle groepen zien we een daling, maar het sterkst bij de groep met de hoogste inkomens (groen) met -15%
  • Vergeleken met het gemiddelde van de afgelopen 7 jaar zien we dat de nominale gemiddelde inkomsten stijgen met 5% terwijl de reële inkomsten met 8% dalen. Deze daling komt is het sterkst bij de laagste inkomensgroep (grijs) met -8%.
  • Zowel in de totale A-markt als in de literair-culturele markt is het aantal vertalers afgenomen, resp. 3% en 4%. De daling was vooral sterk bij de groep met de hoogste inkomsten, namelijk -13%.
  • Binnen het literair-cultureel segment zijn 1.388 vertalers verantwoordelijk geweest voor gezamenlijke inkomsten van €9,4 miljoen.
  • Ten opzichte van de nominale gezamenlijke inkomsten van de afgelopen 7 jaar zien we een stijging van 7%. Kijken we naar de reële inkomsten (na inflatiecorrectie) dan zien we daarentegen een daling van 7%.
  • Hetzelfde beeld zien we bij de gemiddelde inkomsten als we deze afzetten tegen het gemiddelde van de afgelopen 7 jaar. De gemiddelde nominale inkomsten stijgen met 5% maar de reële inkomsten laten een daling van 8% zien. De enige groep waar de reële inkomsten zijn gestegen met 4% betreft de rode groep.
  • Binnen de A-boekenmarkt hebben in 2023 de rode en oranje categorie het grootste inkomstenaandeel, beiden 34%. De groene categorie neemt 27% van het omzetaandeel voor haar rekening, terwijl de grijze groep een aandeel van 5% heeft
  • Binnen het literair-cultureel segment heeft rode categorie het grootste aandeel met 38%, gevolgd door de oranje groep met 32%. De groene categorie heeft 25% van het aandeel en de grijze groep 6%.
  • De totale omzet wordt in de A-markt 50% via fysieke winkels behaald en 50% via e-commerce. In 2017 was het aandeel van fysieke winkels duidelijk hoger (64%). Bij de beroepsvertalers is het fysieke kanaal (omzetaandeel van 51%) belangrijker dan bij nevenvertalers (39%).
  • Binnen het literair-culturele segment is het aandeel via fysieke winkels 54% en via e-commerce 46%. Vergeleken met de verhouding van de kanalen in 2017 heeft e-commerce wel aan aandeel gewonnen; dit was destijds 32%.
  • Bij de inzoom van de drie hoogste inkomensgroepen binnen de A-boekenmarkt hebben de rode categorie en oranje het grootste inkomstenaandeel (36%), De groene groep heeft 28% van het aandeel. De verdeling binnen het literair-culturele segment is respectievelijk 40%, 34% en 26%.
  • Bij de inzoom in de drie hoogste inkomensgroepen blijkt dat de 1% best betaalde vertalers in de totale A-markt en binnen het literair-cultureel segment in 2023 meer inkomsten ontvangen uit vertalingen van boeken dan gemiddeld in de afgelopen 7 jaar.
Onderzoeksverantwoording

Ook interessant voor u