Onderscheid kopers en leners in acht persona’s

26-01-2026

In de loop van 2026 zal KVB Boekwerk meerdere onderzoeken publiceren over de samenhang en uitwisseling tussen de ‘bibliotheekwereld’ en andere delen van het boekenveld. We trappen de reeks af met een onderzoek naar de overlap tussen boekenkopers en leners. Daarbij beantwoorden we de volgende vragen: in hoeverre komt de Nederlandse consument zowel bij de boekhandel als bibliotheek voor boeken, en kunnen we profielschetsen maken op basis van hun koop- en leengedrag? Tijdens het Seminar van KVB Boekwerk 2026 ‘Op de bres voor leesplezier’ presenteerde KVB Boekwerk al de eerste resultaten van dit onderzoek.

Op basis van de SMB-GfK-kwartaalonderzoeken naar het lees-, leen- en koopgedrag van de Nederlandse consument, heeft KVB Boekwerk een reeks ‘persona’s’ opgesteld: voor kopers, leners en consumenten die kopen en lenen combineren. In dit artikel vindt u de aanpak hiervan. U kunt hier de rapportage met de resultaten downloaden of onderaan de pagina.  

De indeling in drie hoofdprofielen is gemaakt op basis van koop- en leenfrequentie. Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van de groepen was het gecombineerde gedrag van kopen en lenen, omdat een groot deel van de respondenten beide doet. De oorspronkelijke antwoordcategorieën voor beide frequenties zijn daarom eerst samengevoegd tot drie niveaus (laag, midden en hoog), waarbij de categorie “nooit” apart is behouden. Op basis van de combinatie van deze niveaus zijn respondenten ingedeeld in vijf gebruikersgroepen (enkel koper, primaire koper, combi, primaire lener en enkel lener).

Deze vijf groepen zijn vervolgens samengevoegd tot drie hoofdprofielen:
• Kopers: respondenten die vaker kopen dan lenen
• Leners: respondenten die vaker lenen dan kopen
• Combi’s: respondenten die kopen en lenen in vergelijkbare mate

Tot slot is gecontroleerd of deze indeling goed aansluit bij de patronen in de data met een aanvullende analyse. Deze controle laat zien dat de drie profielen duidelijk herkenbaar zijn in het feitelijke gedrag van respondenten.

Op basis van de drie hoofdprofielen zijn in totaal acht persona’s opgesteld (twee binnen de Kopers, drie binnen de Combi’s en drie binnen de Leners). Het uitgangspunt hierbij waren de verdelingen per kenmerk van de hoofdprofielen.

In de definitieve rapportage eind 2026 zullen alle stappen van deze profielindeling en de ontwikkeling van de persona’s uitgebreid worden toegelicht.

Ook interessant voor u