De rol van lezen bij de persoonlijke ontwikkeling
SMB-GfK themameting: persoonlijke ontwikkeling (2025)
Uit de meeste recente themameting van het GfK-SMB-kwartaalonderzoek naar lees-, leen- en koopgedrag van de Nederlandse consument blijkt dat bijna de helft (43%) van de mensen die aan persoonlijke ontwikkeling doet daarvoor boeken leest: 32% benoemt non-fictie expliciet en 29% fictie. Om een beter beeld te krijgen van de mensen die lezen voor de persoonlijke ontwikkeling heeft KVB Boekwerk vier lezersprofielen en persona’s uitgewerkt op basis van dit consumentenonderzoek. De persona’s helpen om het boek als middel voor zelfontwikkeling te positioneren bij specifieke doelgroepen.
Uit de verdiepende analyse van KVB Boekwerk blijkt dat de leesfrequentie1 – dus of iemand een heavy, medium of light lezer is – samenhangt met de mate waarin iemand aan persoonlijke ontwikkeling doet en in hoeverre diegene leest voor persoonlijke ontwikkeling. Hierna volgt een korte samenvatting per lezersprofiel.
Persoonlijke ontwikkeling wordt door heavy lezers relatief vaak opgevat als kennisverdieping (35%), het verbreden van je blik op de wereld (23%) en reflectie op je eigen gedrag (30%). Het lezen van non-fictie wordt relatief vaak ingezet bij het opdoen van kennis (14%). Heavy lezers kiezen vooral boeken over geschiedenis (34%), psychologie (33%), gezondheid/opvoeding (32%) en emotionele intelligentie (31%).
Persoonlijke ontwikkeling heeft bij medium lezers vooral een praktisch en doelgericht karakter. Zij noemen relatief vaak ergens beter in worden (21%) en kiezen bij doelen stellen opvallend vaak voor zelfstandig oefenen (47%). Bij het opdoen van kennis kiezen zij vaker voor video’s of documentaires (27%) dan voor non-fictieboeken (9%). Zij maken bovendien relatief vaak gebruik van AI (21%). Als zij lezen dan kiezen zij vaak voor boeken over leiderschap, timemanagement en strategisch denken (29%).
Bij light lezers gaat persoonlijke ontwikkeling vooral over specifieke situaties waarbij externe ondersteuning belangrijk is. Vergeleken met de andere lezersgroepen doen zij minder vaak aan persoonlijke ontwikkeling (67%) en zetten zij boeken daarbij beperkter in; 9% leest dan fictie, 12% leest non-fictie. Om problemen op te lossen kiezen light lezers relatief vaak voor het online opzoeken van informatie (40%). Voor reflectie op eigen gedrag noemen zij vaker gesprekken met een coach of psycholoog (24%) en bij fysieke ontwikkeling het volgen van lessen of cursussen (34%). Als ze lezen dan zijn boeken over communicatie (27%) en reizen (29%) populair.
Niet-lezers doen het minst vaak aan persoonlijke ontwikkeling (54%). Als ze er toch mee bezig zijn dan gebruiken ze primair digitale en audiovisuele middelen en geen boeken. Om kennis op te doen zoeken zij meestal informatie online (54%), een patroon dat ook zichtbaar is bij het oplossen van problemen (42%) en het verbreden van je blik op de wereld (32%). Niet- lezers gebruiken bij het opstellen van doelen relatief vaak AI (15%). Video’s en YouTube spelen een belangrijke rol binnen alle ontwikkelactiviteiten (38%).
Download hier de analyse met uitgebreide lezersprofielen en de daaraan gekoppelde persona’s.
1Zoals in de Leeswijzer van het onderzoeksrapport [link] is aangegeven, onderscheiden we vier lezersgroepen: een heavy lezer leest minstens een keer per week een boek, een medium lezer leest een tot drie keer per maand een boek , een light lezer leest minder vaak een boek maar niet nooit, en een niet-lezer.
SMB-GfK themameting: persoonlijke ontwikkeling (2025)
SMB-GfK reguliere meting (2025)
SMB-GfK themameting: leesopbrengsten (2023)