Digitaal lezen: e-reader of smartphone?

19-05-2021

In de huidige digitale samenleving is het niet verrassend dat de consumptie van digitale media stijgt. De coronamaatregelen doen daar nog een schepje bovenop. Het videobellen is daar een goed voorbeeld van. Ook het gebruik van de smartphone is verder geïntensiveerd, niet alleen voor (video)bellen, foto’s maken en chatten, maar ook voor het lezen van boeken, magazines en het nieuws.

Het jaarlijkse GfK-onderzoek Trends in Digitale Media inventariseert het bezit en gebruik van digitale media-apparaten onder alle Nederlanders. Op verzoek van KVB Boekwerk heeft GfK extra data opgeleverd die gaan over het digitale mediagebruik van boeklezers. Dit artikel beschrijft de uitkomsten van de extra analyse door KVB Boekwerk.

Helft lezers leest van papier én digitaal

Negen op de tien Nederlanders lezen wel eens een boek in de vrije tijd. Bijna de helft van hen leest enkel uit papieren boeken. Een even grote groep leest naast van papier ook digitale vormen van het boek, zoals e-books en luisterboeken. De groep mensen die alleen digitaal leest is vrij klein – slechts 6% van alle lezers – en laten wij in dit artikel buiten beschouwing.

Profiel digitale lezers

Het positieve effect van een hoge opleiding en sociale klasse op het lezen van boeken is groter voor e-books en luisterboeken dan voor papieren boeken. Daarnaast slaat het luisterboek vooral aan bij jongere Nederlanders: vijftigminners maken relatief veel gebruik van luisterboeken, vijftigplussers juist minder. Jongeren onder de 35, die dus bovengemiddeld luisterboeken luisteren, lezen weer minder dan gemiddeld e-books. Het lijkt dus vooral het luisterboek te zijn dat potentie heeft voor de toekomst. Tussen mannen en vrouwen bestaan slechts kleine verschillen: vrouwen gebruiken alle drie dragers iets meer dan mannen.

Grootste groep gebruikt pc, laptop en smartphone voor boeken lezen

Het GfK-onderzoek heeft ook uitgebreid aandacht besteed aan wat voor apparaat men gebruikt voor het lezen van e-books en luisterboeken. Onderstaande grafieken tonen welk percentage van een bepaalde bevolkingsgroep gebruikmaakt van de verschillende apparaten. De bevolkingsgroepen zijn verdeeld naar leeftijd, geslacht en opleiding. Te zien is dat voor iedere groep geldt dat de pc, laptop en smartphone door het grootste aantal lezers wordt gebruikt. Ook luisteren iets meer mensen luisterboeken op cd dan op de smartphone.

Veel tijd doorgebracht met lezen op e-reader

Kijken wij echter naar gebruiksduur, zoals in de grafieken hieronder, dan valt op dat de jongste doelgroep (13-17 jaar) die de e-reader gebruikt er veel tijd mee doorbrengt (wekelijks 371 minuten). Dat geldt ook voor de 65-plussers (wekelijks 268 minuten). Deze laatste groep brengt ook veel tijd door met het luisteren naar boeken op cd (wekelijks 276 minuten). Over algemeen kan gesteld worden dat van de mensen die papieren boeken lezen 65-plussers dat wekelijks het meest doen (196 minuten). Bij geslacht valt op dat mannen veel meer tijd spenderen aan het luisteren naar luisterboeken op cd. Verder verschillen de geslachten weinig van elkaar.

Wanneer u een asterisk (*) ziet in onderstaande grafiek, betekent dit dat het aantal respondenten in deze categorie laag was. Hiermee dient rekening gehouden te worden bij het interpreteren van de cijfers. Om dezelfde reden is opleidingsniveau bij de gebruiksduur niet meegenomen. 

De e-reader wordt wekelijks vaak gebruikt

Naast duur wordt ook gekeken naar hoe vaak lezers hun apparaat gebruiken om te lezen. Een derde van de e-readerlezers geeft aan minstens vijf dagen per week via de e-reader te lezen. Voor tablet- en smartphonelezers is dit beduidend minder, slechts een vijfde. Voor luisterboeken geldt dat een derde van de mensen die via smartphone luisterboeken beluisteren dat minstens vijf dagen per week doen. Van cd-luisteraars luistert een vijfde minstens vijf dagen per week naar een luisterboek op cd.

 

Lezers gebruiken veel Whatsapp en Facebook

Voor uitgevers is het interessant om te weten welke socialemediakanalen zij het beste kunnen inzetten om hun doelgroepen te bereiken. Vandaar dat wij ook hebben gekeken naar het socialemediagebruik van boeklezers. Ongeveer 70% van de lezers gebruikt Whatsapp en Facebook om te communiceren. Instagram en Messenger worden door ongeveer 40% van de lezers gebruikt om te communiceren. Facebook en Instagram zijn vooral populair voor het vermaak dat ze bieden en om in contact met anderen te blijven.

Ander mediagebruik van digitale lezers

Zoals eerder genoemd, leest bijna de helft van de Nederlanders niet digitaal, maar alleen van papier. Interessant is om te onderzoeken of hun mediagedrag afwijkt van lezers die van papier én digitaal lezen, zodat marketeers en uitgevers hierop kunnen inspelen. Allereerst valt op dat de verschillen in het mediagedrag van beide niet heel groot is. In dit artikel zoomen wij alleen in op significante verschillen. Dit verschil is te zien bij de interesse in podcastonderwerpen. Onderstaande grafiek toont dat papier- en digitale lezers qua podcasts meer geïnteresseerd zijn in gezondheid dan papierlezers. Lezers van papieren boeken gebruiken voor het luisteren van podcasts vaker Spotify dan papier- en digitale lezers. Die laatste groep gebruikt op zijn beurt weer vaker NPO radio 1 voor het luisteren van podcasts, maar ook voor het luisteren van radio überhaupt.

Invloed coronamaatregelen op kopen van boeken

Sinds corona zijn mensen meer gaan lezen. Dit geldt voor alle drie de dragers, maar vooral voor e-books. 23% van de respondenten zegt meer e-books te zijn gaan gebruiken, tegenover 9% die het minder is gaan gebruiken.

Dit is ook terug te zien in het koopgedrag. Ruim een kwart van de respondenten geeft aan het sinds corona prettiger te vinden om e-books te kopen dan papieren boeken. Vooral ouderen kopen in coronatijd liever e-books dan papieren boeken. Ook geven ze vaker dan jongere leeftijdscategorieën aan dat ze sinds corona minder impulsaankopen doen en dat hun koopgedrag blijvend veranderd is.

Toch geeft ook een substantieel deel van de respondenten (40%) aan dat ze het nu extra belangrijk vinden om boeken via de lokale boekwinkel te kopen. Hierin zijn wel verschillen te zien tussen de verschillende bevolkingsgroepen, vooral in opleidingsniveau. Zo vinden vooral hoogopgeleiden het

belangrijk om hun boeken via de lokale boekwinkel te kopen (44% t.o.v. 32% van de laagopgeleiden), ook vinden zij veel minder dat de aantrekkingskracht van fysieke winkels is gedaald. En hebben zij, vergeleken met midden- en laagopgeleiden minder bespaard op de aanschaf van nieuwe boeken.

Lees meer

Blijf op de hoogte van de boekensector.

Aanmelden voor de nieuwsbrief van KVB Boekwerk

Ook interessant voor u

Deze website maakt gebruik van cookies. We gebruiken cookies om content en advertenties te personaliseren, om functies voor social media te bieden en om ons websiteverkeer te analyseren. Ook delen we informatie over uw gebruik van onze site met onze partners voor social media, adverteren en analyse. Deze partners kunnen deze gegevens combineren met andere informatie die u aan ze heeft verstrekt of die ze hebben verzameld op basis van uw gebruik van hun services. U gaat akkoord met onze cookies als u onze website blijft gebruiken. Onze cookies

Cookie instellingen

Via de cookie instellingen kunt u uw toestemming op elk moment wijzigen of intrekken.

NoodzakelijkNoodzakelijke cookies helpen een website bruikbaarder te maken, door basisfuncties als paginanavigatie en toegang tot beveiligde gedeelten van de website mogelijk te maken. Zonder deze cookies kan de website niet naar behoren werken.

StatistiekenStatistische cookies helpen eigenaren van websites begrijpen hoe bezoekers hun website gebruiken, door anoniem gegevens te verzamelen en te rapporteren.

VoorkeurenVoorkeurscookies zorgen ervoor dat een website informatie kan onthouden die van invloed is op het gedrag en de vormgeving van de website, zoals de taal van uw voorkeur of de regio waar u woont.

MarketingMarketingcookies worden gebruikt om bezoekers te volgen wanneer ze verschillende websites bezoeken. Hun doel is advertenties weergeven die zijn toegesneden op en relevant zijn voor de individuele gebruiker. Deze advertenties worden zo waardevoller voor uitgevers en externe adverteerders.

Niet-geclassificeerdNiet-geclassificeerde cookies zijn cookies die we nog aan het classificeren zijn, samen met de aanbieders van afzonderlijke cookies.