Klantreizen kopen en lenen ontrafeld

Aanzienlijke overlap tussen boekenkopers en leners

Wat kunnen we in het algemeen zeggen over koop- en leengedrag in het afgelopen jaar? 28% van de Nederlanders heeft zowel boeken gekocht als geleend. 34% kocht enkel boeken, en maakte dus geen gebruik van de bibliotheek. 6% van de Nederlanders maakte enkel gebruik van de bibliotheek. Kortom, leners zijn óók vaak kopers.

De laatste klantreis: boeken gekocht, of geleend?  

De deelnemers aan het onderzoek zijn ingedeeld in twee groepen, gebaseerd op hun meest recente klantreis. Wanneer zij hun laatst verkregen boek hebben geleend, dan worden zij in de rest van dit stuk tot de groep leners gerekend, ongeacht of ze ook wel eens kopen. Degenen die hun laatste boek hebben gekocht vallen onder de groep kopers. Ook respondenten die hun laatste boek via een commercieel abonnement hebben verkregen, horen bij de groep kopers.

De keuze om te kopen of te lenen

De keuze om een boek te kopen of te lenen is een bewuste beslissing, die het vaakste als eerste stap in de klantreis wordt gemaakt. De keuze ligt daarbij in veel gevallen al vast: 91% van de kopers geeft aan dat zij tijdens hun klantreis überhaupt niet hebben overwogen om het boek te lenen. 77% van de leners overwoog niet om te kopen. Met andere woorden: de personen die een boek leenden, overwogen vaker kopen als alternatief.

Waarom ligt de keuze al vast? Ruim een vijfde van de kopers (22%) en bijna een derde van de leners (31%) zegt het laatste boek te hebben gekocht of geleend uit gewoonte: omdat ze het meestal zo doen. Uiteraard geven kopers ook aan dat zij gewoon weg geen lid zijn van de bibliotheek (29%).

Welke andere reden spelen een rol in de keuze tussen boekhandel en bibliotheek? Kopers geven het vaakste aan dat zij het boek graag zelf wilden hebben” (39%). Leners gaven juist aan dat ze het door hen gekozen boek waarschijnlijk maar één keer wilden lezen (42%), het niet nodig vinden om het te bezitten (31%) of het duurzamer vinden om te lenen (30%).

Wanneer kiezen ‘hybride gebruikers’ voor kopen dan wel lenen?

Wat leren we als we inzoomen op Nederlanders die afwisselend gebruik maken van de boekhandel en bibliotheek? Personen die het afgelopen jaar een boek hebben gekocht en geleend , is gevraagd wat hun overwegingen zijn. Ze kiezen voor kopen omdat ze een boek cadeau willen geven (27%), wanneer ze zeker weten dat het een goed boek is (25%), of als het boek niet beschikbaar is in de bibliotheek (21%). Ze kiezen voor lenen wanneer ze het boek niet hoeft te bezitten (40%), verwachten het boek maar één keer te lezen (34 %) of niet zeker weten of het een goed boek is (31%).

De keuze om een online platform te gebruiken

De keuze voor het aankoopkanaal – dat wil zeggen de fysieke boekhandel of bibliotheek versus een online variant – staat in mindere mate vast. 31% van de personen die hun laatste boek bij de fysieke boekhandel kocht, overwoog om online te kopen. 42% van de online kopers overwoog een aankoop in een fysieke winkel.

Bij leners is het aandeel dat zowel de lokale als online Bibliotheek overwoog kleiner: 20%. Dat dit aandeel onder leners lager is, heeft mogelijk te maken met de voorkeur voor een bepaalde verschijningsvorm van het boek: al s je kiest voor de lokale bibliotheek, kies je ook voor een papieren boek, en de keuze voor de online Bibliotheek is een keuze voor een e-of luisterboek.

Opvallend: 23% van de deelnemers aan het onderzoek heeft het gevoel dat Nederlandstalige papieren boeken online “vaak” tot “regelmatig” goedkoper zijn dan in de fysieke winkel. Ze zijn zich niet bewust van de Wet op de vaste boekenprijs, waarin staat dat Nederlandstalige papieren boeken in de fysieke winkel en online voor een vaste prijs te koop worden aangeboden.

Papier of digitaal?

Driekwart van de deelnemers aan het onderzoek weet van meet af aan of zij een papieren boek, e-book of luisterboek in huis willen halen. Ongeveer een kwart (26%) heeft deze afweging dus wel gemaakt. Personen die uiteindelijk kozen voor een e-book of luisterboek geven vaker aan dat ze hebben getwijfeld. Het gemak van digitale formats geeft de doorslag. Prijs is een factor voor personen die een e-boek in huis haalden, maar niet de belangrijkste factor.

Spontaniteit tijdens de klantreis

82% van de mensen die naar de bibliotheek gingen voor hun boek deed dit met een vooraf bedacht plan, terwijl 66% van de kopers hun bezoek aan de boekhandel vooraf hadden gepland.

Daarbij wist 45% van de leners precies welk boek zij wilde hebben, versus 57% van de kopers. 33% van de kopers ging met een boek naar huis dat zij ter plekke hebben uitgezocht. Dit aandeel ligt hoger onder leners: 47%. 20% van de mensen die een boek kochten en 18% van degenen die iets leenden was eigenlijk niet van plan om met een boek naar huis te gaan, maar deed dat uiteindelijk wel. Kortom, er is ruimte voor spontane beslissingen tijdens de klantreizen, en openheid om zich ter plekke te laten inspireren.

Inspiratiebronnen bij koopreis en leenreis grotendeels hetzelfde

Kopers en leners halen hun tips voor nieuwe boeken grotendeels uit dezelfde bronnen. Zo staan bekenden (zoals vrienden, familie, collega’s) bij beide groepen op nummer 1, gevolgd door het internet. Voor kopers staat de fysieke boekhandel op de derde plaats als inspiratiebron. Ook leners gebruiken de boekhandel voor boekentips, ongeveer even veel als de bibliotheek. Kopers gebruiken de bibliotheek daarentegen amper voor boekentips.