De Monitor 2017: meer context bij de markt

Door: Frank Veerkamp


Vorig jaar bracht KVB Boekwerk voor het eerst de Boekwerk Monitor uit: een kwantitatief onderzoek naar de Nederlands boekenmarkt. Dit jaar wordt het onderzoek herhaald en lost KVB Boekwerk een belofte in, namelijk meer duiding bij de cijfers. Donderdag 6 april jl. werd in een bijeenkomst met vertegenwoordigers uit de volle breedte van het boekenvak besproken wat de plannen voor de Monitor 2017 zijn. In mei verschijnt het deel over de markt, in september/oktober het deel over makers, uitgevers en boekverkopers.

De Monitor 2016 was opgebouwd rond vijf pijlers: boekenverkoop, lezer en koper, makers en hun werk, markt en uitgeverijen. Deze indeling is voornamelijk om praktische redenen tot stand gekomen. De beschikbare tijd en de manier waarop de bronnen (KB, CB en Gfk) hun gegevens leverden, bepaalde in hoge mate de vorm van de rapportage. Daardoor gaf de Monitor wel inzicht in de stand van zaken van 2012 tot en met 2015, maar er werden nog geen dwarsverbanden gelegd. Ook ontbrak op veel punten de duiding: wat betekenen al die cijfers voor de individuele ondernemer in de sector?

Meer duiding

In de komende Monitor zullen context en duiding meer ruimte krijgen. Daarmee zullen verborgen verbanden tussen cijfers waar mogelijk expliciet worden gemaakt. De nadruk ligt op de online presentatie, omdat daarmee de toegang zo laagdrempelig mogelijk is: in een digitale presentatie kan iedere geïnteresseerde zo snel mogelijk bij de gegevens die voor hem of haar het nuttigst zijn. Dikke rapporten met taaie teksten en tabellen verdwijnen immers meestal meteen in een lade.

Cijfers vergelijken levert meer inzicht op. Ook van een vergelijking met andere media sectoren valt nog meer te leren: op welke gebieden presteren zij beter of slechter en waarom? Ook vergelijkingen met het buitenland zijn interessant: daarom zal dit jaar naar Duitsland en België worden gekeken. 

Wensenlijst

Er blijft nog genoeg om toe te voegen. Nog niet alle economische activiteit in de sector komt in de cijfers terecht. Een aantal onderwerpen blijft daardoor onderbelicht, maar staan wel op de wensenlijst om toe te voegen:

•    de impact van piraterij
•    de verkoop via tweedehandswinkels en antiquariaten blijft buiten beeld
•    Opbrengsten uit aanpalende rechten als verfilmingen, vertalingen en bewerkingen komen niet in de cijfers terecht.
•    Vertalingen naar andere talen en verkopen van Nederlandse boeken in het buitenland ontbreken nog, omdat daar weinig gegevens over zijn. Net als de buitenlandse boeken die in de oorspronkelijke taal hier worden verkocht.

Met de Monitor wil KVB Boekwerk ondernemers in het boekenvak ondersteunen bij het nemen van beslissingen door hen algemene cijfers en trends uit de markt te bieden. Bent u zo’n ondernemer en heeft u behoefte aan bepaalde gegevens of analyses? Laat het ons weten, via h.tersteeg@kvb.nl.